in ,

Satın Almaya Dair Bildiğimiz Her Şey Neden Yanlış? (Nöropazarlama)

Elinizdeki telefonu, giydiğiniz kıyafetleri, kullandığınız bilgisayarı neden tercih ettiğiniz hakkında hiç düşündünüz mü?

 Hiç düşündünüz mü elinizdeki telefonu, giydiğiniz kıyafetleri, kullandığınız bilgisayarı, içtiğiniz sigarayı kısacası satın aldığınız birçok şeyi neden tercih ettiğinizi? Sizi o ürünü almaya iten sebepler arasında kaliteli olmasını, kullanışlı olmasını, ya da sizi ayrıcalıklı göstermesini sayabilirsiniz. Peki bizi bu ürünleri tercih etmeye yönlendiren sebepler gerçekten bunlar mı? 

nöropazarlama nedir?

İlgili olarak: Disney Filmleri İle 4 Değerli Pazarlama Dersi

Hayır!

Hayır diye cevaplıyor marka uzmanı Martin LINDSTROM  “buy.ology” kitabında. Satın alma alışkanlıklarımızın altında yatan gerçek sebepleri bilimsel deney ve yöntemler kullanarak 2081 gönüllü denek ve 200 araştırmacının katılımıyla 7 milyon dolarlık bir bütçeyle araştıran LINDSTROM, kendisini olduğu kadar bizleri de oldukça hayrete düşürecek sonuçlar elde etti.  

Sigara yasakları işe yarıyor mu?

Yapılan deneyler ile araştırılan konulardan bir tanesi de küresel çapta başlatılan sigara yasağı uygulamalarının neden başarısız olduğu hakkındaydı. Birçok ülkenin sigara reklamlarını yasaklaması ve sigara paketlerinin üzerine “Sigara öldürür” yazılarıyla birlikte çürümüş organ resimleri eklenmesini zorunlu kılması sigara tüketimini düşürmek yerine ciddi oranda arttırdı. Peki sebebi neydi? Farklı sigara alışkanlıklarına sahip insanların beyinlerinin bu uyarı yazılarına ve görsellerine verdiği tepkiyi öğrenmek için gönüllülerin FMRI (İşlevsel Manyetik Rezonanslı Görüntüleme) adındaki cihazlar yardımıyla beyin aktiviteleri incelendi. Deney sırasında gönüllülere paketlerin üzerindeki uyarı yazıları gösterildi. Deney tamamlanıp sonuçlar analiz edildiğinde ise şaşırtıcı sonuçlar elde edildi. Uyarı yazılarının, gönüllülerin sigara arzularını bastırmaya en ufak etkisi olmamıştı. Daha şaşırtıcı olan ise gönüllülerin bu yazıları görünce beyinlerinin arzu merkezi olan akumben çekirdeğinin (bu bölge vücut bir şeyi arzuladığında ışımaya başlayan nöronlar zinciridir) uyarılıyor olmasıydı. Sonuç olarak 123 ülkenin milyarlarca dolar harcayarak gerçekleştirdiği mücadele sigara üreticilerine yüksek satış geliri olarak yansıdı.

İlgili olarak:Ertelemenin ve Daha Fazla Üretken Olmanın 7 Stratejisi

Markalar ve din

Haberlerde rastlamışsınızdır, yeni model bir telefonun satışa çıkacağı gün onu almak için geceden mağazanın önüne kamp kuran insanları ya da aynı model telefonu alabilmek için soyadını telefon markası olarak değiştirenleri. İnsanların markalara olan bu aşırı sevgisinin de bir sebebi var ve öğrenmemizin tek yolu beynimizi kurcalamak. Şimdi buraya bir nokta koyalım ve birçok dinin ortak temel taşları diyebileceğimiz 10 ana unsura göz atalım;

  • Aidiyet duygusu
  • Net bir vizyon
  • Düşmanlara karşı güçlü olma
  • Duyulara seslenme
  • Öykü anlatımı
  • İhtişam
  • İnanç yayma
  • Simgeler
  • Gizem
  • Ritüeller

Şimdi de bu temel unsurların markalar tarafından nasıl kullanılabileceğini (kullanıldığını) düşünelim. Aklınıza mutlaka bazı markaların uygulamaları veya ritüelleri gelmiştir. Tekrar deneylere dönelim o zaman. Bu konudaki deneyler için 23 ila 65 yaş aralığındaki 15 rahibe FMRI cihazına yatırılarak kendilerini Tanrıya en yakın hissettikleri anları düşünmeleri istendi. Bütün rahibelerin beyinlerinin neşe, huzur, sevgi gibi duygulardan sorumlu olan caudat çekirdeğinde ve insula bölgesinde hareketlenme tespit edildi. Sıra deneyin ikinci aşamasındaydı. Bu aşamada dini misyonu olmayan kendini orta derecede dindar olarak tanımlayan 65 gönüllüye FMRI taraması sırasında ferrari spor otomobili, tesbih, ipod, haç, Microsoft logosu ve daha birçok görsel gösterilerek beyinlerinin verdiği tepki izlendi.

Yine şaşırtıcı sonuçlar alınmıştı. Gönüllüler dini görsellere bakarken beyinleri rahibelerinkiyle aynı aktiviteleri gerçekleştirmişti ancak bununla da kalmayıp popüler markalar gösterilirken de aynı aktiviteleri gerçekleştirdi. Böylece küresel marka değeri yaratan firmaların başarılarının ardındaki sır perdesi de aralanmış oldu.

Sonuç

Adına NÖROPAZARLAMA denilen bu yeni bilimsel araştırma alanı pazarlama ve psikoloji disiplinlerine yeni bir soluk getirdi. Müşteri olarak bizlere kazandırdığı en önemli yetkinlik ise markaların bizi ele geçirmek adına beynimizi kontrol etmesini engelleyecek bir bilinç kazanabilmemize olanak tanımış olması. Siz de bilinçli bir tüketici olma yolunda ilk adımı atın ve kendinizi muhasebeye çekin. Markalara tapmak yerine onları hayatımızı kolaylaştırabilecek araçlar olarak görmeye gayret edin. Son olarak konu hakkında kendinizi daha çok geliştirmek adına yazarın kitaplarını okumayı ihmal etmeyin.

Ne düşünüyorsun?

0 puan
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Akıl Oyunları Filminden Size Hayatı Sorgulatacak Replikler

Müthiş Bir Şekilde Başarılı İnsanların Güçlü Özellikleri